Zerowanie, przystrzeliwanie lunety

Jak wyzerować lunetę na karabinie? Poradnik krok po kroku od Mistrza Polski PRS

Ten poradnik jest po to, żebyś przestał kręcić bębnami na oślep. Jeśli zastosujesz się do tych zasad, zaoszczędzisz dobre 200 zł na amunicji, którą do tej pory wywalałeś w piach. A tak naprawdę przystrzelanie karabinu, to jest coś, co powinien potrafić każdy strzelec Long range i PRS. Ja każdy trening i każde zawody zaczynam od zerowania.

Karabin w centralnym zapłonie polecam zerować na 100m, w bocznym zapłonie na 50m.

Krok 1: Sprzęt i przygotowanie

Nie zaczynamy od strzelania. Zaczynamy od tego, czy Twój szpej jest w ogóle poprawnie złożony.

  • Klucz dynamometryczny to ważna rzecz. Każda śruba musi być dokręcona z odpowiednim momentem obrotowym (Nm / in-lbs). Producent montażu powinien podać z jakim momentem powinien być dokręcony. Dla obejm zazwyczaj jest to od 15 do 25 in-lbs. Zbyt mocne dokręcenie uszkodzi tubus, lub zerwie gwint, zbyt słabe – coś się poluźni i luneta może zacząć luźno latać. Jak nie masz klucza, to dokręć mocno, używając klucza bez ramienia. Jest mała szansa, że masz taki moment obrotowy w łapie żeby dokręcić za mocno, jeśli nie masz dźwigni.  
  • Osiowość i poziomowanie krzyża (reticle leveling). Musisz mieć idealny poziom. Używaj poziomicy. Przy montażach Sphura jest przydatny klin, który pomaga wypoziomować. Jeśli krzyż będzie przekrzywiony, Twoje poprawki na opad na dalszych dystansach polecą w bok.
  • Eye relief (odległość od oka). Złóż się do strzału na sucho. Jeśli musisz nienaturalnie wyciągać lub cofać szyję, żeby widzieć pełny obraz, przesuń lunetę w montażu. Inaczej przy mocniejszym kalibrze luneta zostawi Ci pieczątkę.

Krok 2: Mechaniczne zerowanie “na oko” (Bore Sighting)

Wyciągnij zamek z karabinu. Stabilnie oprzyj broń i spójrz fizycznie przez lufę na cel oddalony o jakieś 25-50 metrów. Wycentruj tarczę idealnie w świetle lufy. Kiedy cel jest w środku, przenieś wzrok na lunetę. Teraz kręć bębnami tak długo, aż krzyż lunety najedzie dokładnie na ten sam punkt, który widać przez lufę. Elegancja galia – lufa i optyka patrzą w to samo miejsce (no mniej więcej przynajmniej :P)

Krok 3: Pierwszy strzał (25 lub 50 metrów)

Dlaczego tak blisko? Żeby w ogóle upewnić się, że trafisz w papier. Oddaj jeden, precyzyjny strzał. Jeśli wszystko ogarnąłeś poprawnie przy bore sightingu, powinieneś być blisko centrum. Zrób szybką korektę na bębnach i dopiero wtedy przenieś tarczę na 100 metrów. Jeśli pominiesz ten krok i zaczniesz od razu od setki, a coś nie pykło, możesz mieć pustą tarczę.

Krok 4: Główne zerowanie na 100m i matematyka

Karabin na 100 metrach. Oddajesz 4 strzały (tzw. grupa). Zobacz, gdzie leży środek grupy względem celu i zrób korektę. Jak liczyć kliki? To zależy, jaki masz system.

  • MRAD (Miliradiany): To jest proste i logiczne. Na 100 metrach, 1 MRAD to dokładnie 10 centymetrów. Lunety taktyczne mają najczęściej regulację ze skokiem 0.1 MRAD. Oznacza to, że 1 klik przesuwa punkt trafienia o 1 centymetr na 100 metrach. Prosta matematyka. 0.05 mrad zrobi Ci 0.5 cm. A lunety dla zboczeńców z klikiem 0.025 MRAD zrobią 2,5 mm, ale nie polecam tych lunet, idzie się pogubić w klikaniu na dalszych dystansach.
  • MOA (Minuta Kątowa): System amerykański. Na 100 metrach 1 MOA to w przybliżeniu 2,91 cm. Jeśli Twoja luneta ma kliknięcie o wartości 1/4 MOA, to jeden klik przesuwa średni punkt trafienia o niecałe 0,73 cm (ok. 7 mm) na 100m. 1/8 MOA robi 0.365 cm na 100 metrów

Przykład: strzeliłeś i Twój średni pkt trafienia jest 5 cm za wysoko i cm po prawej. Przy kliku 0.1 MRAD robisz 5 klików w dół i 4 kliki w lewo. Zawsze kręcisz tak, jakbyś chciał przesuwać dziurki na tarczy. Dla 1/4 MOA to odpowiednio 7 i 5 klików.

Jak to policzyć? Podziel dystans do punkty celowania (5cm) przez wartość klika 0,1 MRAD (1cm) 5/1=5. Proste. Dla MOA trochę mniej proste: 5/0.73=6,85 klika. Trzeba zaokrąglić, wychodzi 7 klików.

Zrób precyzyjną korektę, oddaj kolejną grupę strzałów, zresetuj wieżyczki i gotowe. Po co resetować bębny? Żeby przy Twoim zero, bęben pokazywał dokładnie 0, a nie np. 1.4 mrad. Jak to robić? To już zależy od lunety, powinno być w instrukcji, ale generalnie prawie zawsze trzeba luzować śruby i ścignąć bęben i założyć na nowo, tak, żeby pokazywał wartość zero, lub okręcić fragment bębna. Można poszukać też filmu na YT z konkretną marką lunety.

Jeżeli wiesz, że Twój karabin jest w stanie bez problemu trafić w tarcze na 100 metrów, to krok 2 i 3 można pominąć i od razu strzelić na 100 metrów.

Jeśli przy ustawianiu lunety czujesz, że celownik Ci lata, to oprócz nauki strzelania, może się przydać dobry worek po kolbę. Akurat znam taki 😀

Zakończenie

To działa. Koniec kropka. Jeśli nadal masz problem z ogarnięciem poprawek na dystans, nie wiesz, jak czytać wiatr, albo chcesz po prostu wejść na wyższy level i uczyć się od najlepszych – zapraszam na szkolenie.

Do zobaczenia na osi!